Η συμβολή των σωματοαισθητικών προκλητών δυναμικών στην εκτίμηση των αισθητηριακών διαταραχών και στη συνολική πρόγνωση παιδιών με διαταραχές του φάσματος του αυτισμού

Συνεργασία

Η DatAnalysis συμμετείχε στο 45ο Συμπόσιο της Παιδιατρικής Εταιρείας Βορείου Ελλάδος, παρουσιάζοντας ερευνητική μελέτη με αντικείμενο τη διερεύνηση της διαγνωστικής και προγνωστικής αξίας των σωματοαισθητικών προκλητών δυναμικών σε παιδιά με Διαταραχές του Φάσματος του Αυτισμού (ΔΑΦ). Η DatAnalysis ανέλαβε τον σχεδιασμό της στατιστικής ανάλυσης, την επεξεργασία των δεδομένων και την επιστημονική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων, συμβάλλοντας στην τεκμηρίωση σύγχρονων νευροφυσιολογικών δεικτών που μπορούν να υποστηρίξουν την κλινική αξιολόγηση παιδιών με αυτισμό.

Το αντικείμενο της έρευνας

Οι αισθητηριακές διαταραχές αποτελούν ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά των Διαταραχών του Φάσματος του Αυτισμού και επηρεάζουν σημαντικά την επικοινωνία, τη συμπεριφορά και τη λειτουργικότητα των παιδιών. Η αναζήτηση αντικειμενικών βιολογικών δεικτών που μπορούν να συμβάλουν στην αξιολόγηση αυτών των διαταραχών αποτελεί σημαντικό πεδίο έρευνας στη σύγχρονη παιδονευρολογία.

Η μελέτη είχε ως στόχο να διερευνήσει κατά πόσο τα σωματοαισθητικά προκλητά δυναμικά (Somatosensory Evoked Potentials – SEPs) παρουσιάζουν παθολογικά χαρακτηριστικά σε παιδιά με ΔΑΦ και εάν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως αξιόπιστοι δείκτες για την εκτίμηση της αισθητηριακής δυσλειτουργίας και της συνολικής πρόγνωσης. Παράλληλα, εξετάστηκε η πιθανή σχέση των νευροφυσιολογικών ευρημάτων με την ηλικία, την κλινική εικόνα, τα νευροψυχολογικά χαρακτηριστικά, τα νευροαπεικονιστικά δεδομένα και την πιθανή λειτουργική πλευρίωση του εγκεφάλου.

Μεθοδολογία

Στους συμμετέχοντες πραγματοποιήθηκε ολοκληρωμένος νευροφυσιολογικός και κλινικός έλεγχος. Συγκεκριμένα, καταγράφηκαν τα σωματοαισθητικά προκλητά δυναμικά του μέσου νεύρου αμφοτερόπλευρα, καθώς και τα ακουστικά προκλητά δυναμικά, ενώ όλοι οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (ΗΕΓ) και μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου.

Παράλληλα πραγματοποιήθηκε αξιολόγηση με την Κλίμακα Αξιολόγησης Παιδικού Αυτισμού (CARS), καταγράφηκε η εκατοστιαία θέση της περιμέτρου κεφαλής σύμφωνα με τις ελληνικές καμπύλες ανάπτυξης και οι γονείς συμπλήρωσαν το Ερωτηματολόγιο Αισθητηριακού Προφίλ, με την υποστήριξη των ερευνητών και του υπεύθυνου εργοθεραπευτή. Όλες οι μετρήσεις πραγματοποιήθηκαν στην ίδια χρονική περίοδο για κάθε παιδί, διασφαλίζοντας τη συγκρισιμότητα των δεδομένων.

Η DatAnalysis ανέλαβε την οργάνωση της βάσης δεδομένων, τον ποιοτικό έλεγχο των μεταβλητών και την προετοιμασία των δεδομένων για την πολυπαραγοντική στατιστική επεξεργασία.

Στατιστική Ανάλυση

Η στατιστική επεξεργασία σχεδιάστηκε ώστε να αξιολογήσει τόσο τις σχέσεις μεταξύ των νευροφυσιολογικών δεικτών όσο και την προγνωστική τους αξία. Αρχικά εξετάστηκε η κανονικότητα των συνεχών μεταβλητών με τη δοκιμασία Shapiro–Wilk, ενώ ακολούθησε έλεγχος λοξότητας, κύρτωσης και ακραίων τιμών για την επιβεβαίωση των προϋποθέσεων εφαρμογής παραμετρικών μεθόδων.

Για τη διερεύνηση των σχέσεων μεταξύ των μεταβλητών χρησιμοποιήθηκαν οι έλεγχοι Student’s t-test, paired t-test, καθώς και ανάλυση διακύμανσης (ANOVA). Η γραμμική συσχέτιση εξετάστηκε με τον συντελεστή Pearson, ενώ η προγνωστική αξία των νευροφυσιολογικών δεικτών αξιολογήθηκε μέσω λογιστικής παλινδρόμησης. Επιπλέον, εφαρμόστηκε ανάλυση διακύμανσης επαναλαμβανόμενων μετρήσεων (Repeated Measures MANOVA) για τη διερεύνηση της συνδυασμένης επίδρασης πολλαπλών παραγόντων στις νευροφυσιολογικές μετρήσεις.

Η DatAnalysis αξιοποίησε προηγμένες βιοστατιστικές τεχνικές, επιτρέποντας την ολοκληρωμένη διερεύνηση των πολύπλοκων σχέσεων μεταξύ κλινικών, νευροψυχολογικών και νευροφυσιολογικών δεδομένων.

Αποτελέσματα

Η μελέτη περιέλαβε παιδιά με Διαταραχές του Φάσματος του Αυτισμού ηλικίας 35 έως 106 μηνών, τα οποία κατά τον χρόνο της αξιολόγησης δεν είχαν ακόμη ενταχθεί σε οργανωμένο θεραπευτικό πρόγραμμα παρέμβασης, επιτρέποντας την καταγραφή της φυσικής εικόνας των νευροφυσιολογικών χαρακτηριστικών τους χωρίς πιθανές επιδράσεις θεραπευτικών παρεμβάσεων.

Τα αποτελέσματα υποστηρίζουν τη χρησιμότητα των σωματοαισθητικών προκλητών δυναμικών ως αντικειμενικών εργαλείων για τη διερεύνηση των αισθητηριακών διαταραχών στον αυτισμό και δημιουργούν τις προϋποθέσεις για περαιτέρω μελέτες σχετικά με την αξιοποίησή τους ως προγνωστικών βιοδεικτών στην κλινική πράξη.

Η συμβολή της DatAnalysis

Η συγκεκριμένη ερευνητική εργασία αναδεικνύει την εξειδίκευση της DatAnalysis στην ανάλυση σύνθετων βιοϊατρικών δεδομένων και στην υποστήριξη ερευνών που συνδυάζουν νευροφυσιολογικές, ψυχομετρικές και κλινικές πληροφορίες. Μέσα από την ανάπτυξη κατάλληλων στατιστικών μοντέλων, την επεξεργασία πολυδιάστατων δεδομένων και την επιστημονικά τεκμηριωμένη ερμηνεία των αποτελεσμάτων, η DatAnalysis συνέβαλε στην ανάδειξη αντικειμενικών δεικτών που μπορούν να υποστηρίξουν την έγκαιρη αξιολόγηση, την καλύτερη κατανόηση των αισθητηριακών διαταραχών και τη βελτίωση της εξατομικευμένης φροντίδας παιδιών με Διαταραχές του Φάσματος του Αυτισμού.