Η χρήση της εγκεφαλικής οξυμετρίας στην καρδιοχειρουργική: υπάρχει σχέση μεταξύ αποκορεσμού και νευρογνωσιακών διαταραχών;

Συνεργασία

Η DatAnalysis συμμετείχε σε ερευνητική συνεργασία με την Καρδιοχειρουργική Κλινική, την Κλινική Αναισθησιολογίας και τη Μονάδα Εντατικής Μετεγχειρητικής Θεραπείας του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων, καθώς και με το Τμήμα Στατιστικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με αντικείμενο τη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ της εγκεφαλικής οξυμετρίας και της εμφάνισης νευρογνωσιακών διαταραχών σε ασθενείς που υποβάλλονται σε καρδιοχειρουργική επέμβαση. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο πλαίσιο διδακτορικής διατριβής στο Εθνικό Αρχείο Διδακτορικών Διατριβών και αποτελεί σημαντική συμβολή στην αξιολόγηση των σύγχρονων τεχνικών παρακολούθησης της εγκεφαλικής οξυγόνωσης κατά τη διάρκεια της καρδιοχειρουργικής. Η DatAnalysis υποστήριξε την επεξεργασία των δεδομένων, τη στατιστική ανάλυση και την επιστημονική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων.

Το αντικείμενο της έρευνας

Η διατήρηση της επαρκούς οξυγόνωσης του εγκεφάλου αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ασφάλεια των ασθενών κατά τη διάρκεια καρδιοχειρουργικών επεμβάσεων. Η εγκεφαλική οξυμετρία επιτρέπει τη συνεχή, μη επεμβατική παρακολούθηση του κορεσμού οξυγόνου στους εγκεφαλικούς ιστούς, παρέχοντας πολύτιμες πληροφορίες για την αιμοδυναμική κατάσταση του ασθενούς σε πραγματικό χρόνο.

Σκοπός της μελέτης ήταν να διερευνηθεί κατά πόσο οι διεγχειρητικές και άμεσες μετεγχειρητικές μεταβολές των τιμών της εγκεφαλικής οξυμετρίας (rSO₂) σχετίζονται με την εμφάνιση νευρογνωσιακών ή νευρολογικών επιπλοκών μετά από καρδιοχειρουργική επέμβαση, καθώς και να προσδιοριστούν ασφαλή όρια αποκορεσμού κατά τη διάρκεια της επέμβασης.

Μεθοδολογία

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 100 καρδιοχειρουργικών ασθενών, οι οποίοι υποβλήθηκαν είτε σε χειρουργική επέμβαση βαλβίδων είτε σε επεμβάσεις στεφανιαίας επαναιμάτωσης, συμπεριλαμβανομένων επεμβάσεων με και χωρίς εξωσωματική κυκλοφορία.

Σε όλους τους συμμετέχοντες εφαρμόστηκε συνεχής παρακολούθηση της εγκεφαλικής οξυγόνωσης με το σύστημα INVOS, από την είσοδο στο χειρουργείο έως και τις πρώτες δώδεκα ώρες παραμονής στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε πλήρης νευρολογική και νευρογνωσιακή αξιολόγηση πριν από τη χειρουργική επέμβαση και επτά ημέρες μετά από αυτή, με τη χρήση της δοκιμασίας Mini Mental State Examination (MMSE).

Η DatAnalysis ανέλαβε τη διαχείριση και οργάνωση των δεδομένων, την κωδικοποίηση των μεταβλητών και τον ποιοτικό έλεγχο του ερευνητικού υλικού, διασφαλίζοντας την αξιοπιστία και τη συνέπεια της βάσης δεδομένων πριν από τη στατιστική επεξεργασία.

Στατιστική Ανάλυση

Η στατιστική ανάλυση επικεντρώθηκε στη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ των μεταβολών της εγκεφαλικής οξυγόνωσης και της εμφάνισης νευρογνωσιακών διαταραχών μετά την επέμβαση. Εξετάστηκε η επίδραση της υποθερμίας, της εξωσωματικής κυκλοφορίας και του βαθμού αποκορεσμού στις τιμές της εγκεφαλικής οξυμετρίας, ενώ πραγματοποιήθηκαν συγκρίσεις μεταξύ επεμβάσεων on-pump και off-pump.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον προσδιορισμό των ασφαλών ορίων αποκορεσμού και στη διερεύνηση του χρονικού διαστήματος κατά το οποίο η μειωμένη εγκεφαλική οξυγόνωση μπορεί να επηρεάσει τη νευρογνωσιακή λειτουργία. Μέσω της εφαρμογής σύγχρονων στατιστικών τεχνικών, η DatAnalysis συνέβαλε στην αξιόπιστη αξιολόγηση των δεδομένων και στην επιστημονική ερμηνεία των ευρημάτων, παρέχοντας τεκμηριωμένα συμπεράσματα για τη χρήση της εγκεφαλικής οξυμετρίας ως εργαλείου κλινικής παρακολούθησης.

Αποτελέσματα

Τα αποτελέσματα της μελέτης ανέδειξαν ότι η εγκεφαλική οξυμετρία μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο συνεχούς παρακολούθησης της αιμοδυναμικής κατάστασης των καρδιοχειρουργικών ασθενών, τόσο κατά τη διάρκεια της επέμβασης όσο και στο άμεσο μετεγχειρητικό στάδιο.

Διαπιστώθηκε ότι το 23% των ασθενών εμφάνισε νευρογνωσιακές διαταραχές κατά την πρώτη μετεγχειρητική εβδομάδα, ενώ το 21% παρουσίασε μείωση της βαθμολογίας MMSE, χωρίς να καταγραφούν νευρολογικά ελλείμματα. Οι ασθενείς που παρουσίασαν επεισόδια αποκορεσμού εμφάνισαν μεγαλύτερη διάρκεια εξωσωματικής κυκλοφορίας και ισχαιμίας, ενώ οι χαμηλότερες τιμές εγκεφαλικής οξυγόνωσης καταγράφηκαν περίπου είκοσι λεπτά μετά την έναρξη της εξωσωματικής κυκλοφορίας.

Η μελέτη έδειξε επίσης ότι η έγκαιρη βελτιστοποίηση της αιμοδυναμικής κατάστασης, μέσω αύξησης της μέσης αρτηριακής πίεσης, μετάγγισης αίματος ή αύξησης της συγκέντρωσης εισπνεόμενου οξυγόνου, συνέβαλε στη σημαντική βελτίωση των τιμών της εγκεφαλικής οξυμετρίας, γεγονός που αναδεικνύει τη χρησιμότητα της συνεχούς παρακολούθησης κατά την κλινική διαχείριση των ασθενών.

Η συμβολή της DatAnalysis

Η συμμετοχή της DatAnalysis στη συγκεκριμένη ερευνητική προσπάθεια επιβεβαιώνει την εξειδίκευσή της στην ανάλυση βιοϊατρικών δεδομένων, στη βιοστατιστική και στην υποστήριξη σύνθετων κλινικών μελετών. Μέσα από την εφαρμογή προηγμένων στατιστικών τεχνικών, την οργάνωση των δεδομένων και την επιστημονικά τεκμηριωμένη ερμηνεία των αποτελεσμάτων, συνέβαλε ουσιαστικά στην αξιολόγηση της κλινικής αξίας της εγκεφαλικής οξυμετρίας ως εργαλείου πρόληψης νευρογνωσιακών επιπλοκών και στη βελτίωση της ασφάλειας των καρδιοχειρουργικών ασθενών.