Άγχος λόγω COVID-19 στους Εργαζομένους του Τουρισμού: Ο Ρόλος της Εμμονής, της Επιλογής Τόπου Εργασίας και του Αριθμού των Παιδιών

 

Συνεργασία

Η DatAnalysis συμμετείχε σε ερευνητική συνεργασία με το Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου Μακεδονίας για τη διερεύνηση των παραγόντων που επηρέασαν το άγχος των εργαζομένων στον τουριστικό και επισιτιστικό κλάδο κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19. Η εργασία παρουσιάστηκε στο 6th International Scientific Conference on IT, Tourism, Economics, Management and Agriculture (ITEMA 2022), που πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστήμιο του Maribor στη Σλοβενία, ενώ στη συνέχεια δημοσιεύθηκε σε πλήρη μορφή στα πρακτικά του συνεδρίου. Η DatAnalysis ανέλαβε τον σχεδιασμό της στατιστικής μεθοδολογίας, την ανάπτυξη των μοντέλων ανάλυσης και την ερμηνεία των αποτελεσμάτων, συμβάλλοντας στην κατανόηση των ψυχολογικών επιπτώσεων της πανδημίας στους εποχικά εργαζόμενους του ελληνικού τουρισμού.

Το αντικείμενο της έρευνας

Η πανδημία COVID-19 δημιούργησε πρωτόγνωρες συνθήκες αβεβαιότητας στον τουριστικό τομέα, επηρεάζοντας τόσο την εργασιακή ασφάλεια όσο και την ψυχική υγεία των εργαζομένων. Η συνεχής ανησυχία για πιθανή μόλυνση, οι περιορισμοί στις μετακινήσεις, η εποχικότητα της εργασίας και η αβεβαιότητα για το μέλλον αύξησαν σημαντικά τα επίπεδα άγχους, ιδιαίτερα στους εργαζόμενους που απασχολούνταν σε τουριστικές επιχειρήσεις.

Σκοπός της μελέτης ήταν να διερευνήσει τη σχέση μεταξύ της εμμονής με την COVID-19 (Obsession with COVID-19) και του άγχους που προκαλεί ο κορωνοϊός (Coronavirus Anxiety), εξετάζοντας παράλληλα κατά πόσο η δυνατότητα επιλογής του τόπου εργασίας και ο αριθμός των παιδιών λειτουργούν ως παράγοντες που ενισχύουν ή μειώνουν αυτή τη σχέση. Η έρευνα βασίστηκε στη Θεωρία της Συναλλακτικής Αντιμετώπισης του Στρες (Transactional Theory of Stress and Coping), σύμφωνα με την οποία το άγχος διαμορφώνεται από την αλληλεπίδραση του ατόμου με το περιβάλλον του.

Μεθοδολογία

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε κατά το διάστημα Μαΐου–Ιουνίου 2022 μέσω διαδικτυακής συλλογής δεδομένων από ηλεκτρονική πλατφόρμα που αριθμούσε περισσότερα από 7.000 μέλη, τα οποία αναζητούσαν εποχική εργασία στον τουρισμό στην Ελλάδα.

Το τελικό δείγμα περιλάμβανε 403 εργαζόμενους, αντιπροσωπευτικούς ως προς το φύλο, την ηλικία, τον τόπο κατοικίας και την επαγγελματική ειδικότητα. Για τη μέτρηση της εμμονής χρησιμοποιήθηκε η Obsession with COVID-19 Scale (OCS), ενώ το άγχος αξιολογήθηκε με την Coronavirus Anxiety Scale (CAS). Επιπλέον συλλέχθηκαν πληροφορίες σχετικά με την οικογενειακή κατάσταση, τον αριθμό των παιδιών και τη δυνατότητα επιλογής του τόπου εργασίας κατά τη θερινή περίοδο του 2022. Η DatAnalysis ανέλαβε τη δημιουργία της βάσης δεδομένων, τον ποιοτικό έλεγχο των πληροφοριών και την προετοιμασία των δεδομένων για την εφαρμογή προηγμένων στατιστικών μοντέλων.

Στατιστική Ανάλυση

Η στατιστική επεξεργασία βασίστηκε στη μέθοδο Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM) για τη διερεύνηση των άμεσων και έμμεσων σχέσεων μεταξύ των μεταβλητών. Παράλληλα εφαρμόστηκαν περιγραφική στατιστική, έλεγχοι συσχέτισης (Spearman rho), λογιστική παλινδρόμηση (Logistic Regression) και ανάλυση μετριασμού (Moderation Analysis), ώστε να αξιολογηθεί αν η δυνατότητα επιλογής του τόπου εργασίας και ο αριθμός των παιδιών τροποποιούν τη σχέση μεταξύ της εμμονής με την COVID-19 και του άγχους.

Η DatAnalysis ανέπτυξε τα στατιστικά μοντέλα, αξιολόγησε την εγκυρότητα των αποτελεσμάτων και ανέδειξε τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν την ψυχική επιβάρυνση των εργαζομένων στον τουριστικό κλάδο.

Αποτελέσματα

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι εργαζόμενοι που είχαν παιδιά εμφάνιζαν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα τόσο εμμονής με την COVID-19 όσο και άγχους, σε σύγκριση με όσους δεν είχαν παιδιά (p < 0,01). Επιπλέον, διαπιστώθηκε θετική συσχέτιση μεταξύ του αριθμού των παιδιών και των επιπέδων εμμονής και άγχους, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι αυξημένες οικογενειακές υποχρεώσεις ενίσχυαν την ψυχολογική επιβάρυνση κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Αντίθετα, η δυνατότητα επιλογής του τόπου εργασίας συσχετίστηκε με χαμηλότερα επίπεδα άγχους και εμμονής. Η λογιστική παλινδρόμηση επιβεβαίωσε ότι η επιλογή του τόπου εργασίας αποτελούσε προστατευτικό παράγοντα, ενώ ο αριθμός των παιδιών αύξανε σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισης υψηλών επιπέδων άγχους. Η ανάλυση μετριασμού έδειξε ότι η δυνατότητα επιλογής του τόπου εργασίας μείωνε σημαντικά την επίδραση της εμμονής στην ανάπτυξη άγχους, ενώ ο αριθμός των παιδιών δεν λειτούργησε ως στατιστικά σημαντικός παράγοντας μετριασμού αυτής της σχέσης.

Η συμβολή της DatAnalysis

Η συγκεκριμένη ερευνητική εργασία αναδεικνύει την εξειδίκευση της DatAnalysis στην εφαρμογή προηγμένων τεχνικών στατιστικής μοντελοποίησης και ανάλυσης συμπεριφορικών δεδομένων στον τομέα της εργασιακής και οργανωσιακής ψυχολογίας. Μέσα από την αξιοποίηση μοντέλων PLS-SEM, λογιστικής παλινδρόμησης και αναλύσεων μετριασμού, η DatAnalysis συνέβαλε στην ανάδειξη των παραγόντων που επηρεάζουν την ψυχική υγεία των εργαζομένων σε περιόδους κρίσης. Τα αποτελέσματα της μελέτης προσφέρουν πολύτιμα επιστημονικά δεδομένα για τη διαμόρφωση πολιτικών υποστήριξης του ανθρώπινου δυναμικού στον τουρισμό και την ανάπτυξη στρατηγικών που ενισχύουν την ψυχολογική ανθεκτικότητα και την ευημερία των εργαζομένων.