Ερωτηματολόγιο Ικανοποίησης Αμοιβής Εργαζομένων 

Περιγραφή

Το Ερωτηματολόγιο Ικανοποίησης Αμοιβής Εργαζομένων (Pay Satisfaction Questionnaire – PSQ-20) αποτελεί ένα από τα πλέον αναγνωρισμένα ψυχομετρικά εργαλεία για την αξιολόγηση της ικανοποίησης των εργαζομένων από τις οικονομικές τους απολαβές. Αναπτύχθηκε το 1985 από τους Herbert G. Heneman III και Donald P. Schwab, με σκοπό να διερευνήσει τη στάση των εργαζομένων απέναντι στις αμοιβές τους, βασιζόμενο στην παραδοχή ότι η ικανοποίηση από τις αποδοχές αποτελεί μια πολυδιάστατη έννοια και δεν περιορίζεται αποκλειστικά στο ύψος του μισθού. Το εργαλείο χρησιμοποιείται ευρέως στην οργανωσιακή ψυχολογία, στη διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού και στην επιστημονική έρευνα για τη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ της οικονομικής ανταμοιβής, της εργασιακής ικανοποίησης, της οργανωσιακής δέσμευσης, της απόδοσης και της πρόθεσης αποχώρησης των εργαζομένων.

Στόχος

Κύριος στόχος του PSQ-20 είναι η αξιολόγηση της ικανοποίησης των εργαζομένων από διαφορετικές πτυχές του συστήματος αμοιβών. Σύμφωνα με τους δημιουργούς του εργαλείου, η εργασιακή ικανοποίηση από τις αποδοχές διαμορφώνεται μέσα από πέντε βασικές διαστάσεις, οι οποίες αφορούν το επίπεδο αμοιβής, τις παροχές, τις αυξήσεις, τη δομή του συστήματος αμοιβών και τη διοίκηση της πολιτικής αμοιβών. Η αξιολόγηση αυτών των παραμέτρων επιτρέπει στους οργανισμούς να εντοπίζουν τις περιοχές που συμβάλλουν περισσότερο στην ικανοποίηση ή στη δυσαρέσκεια των εργαζομένων και να σχεδιάζουν αποτελεσματικότερες πολιτικές διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού.

Δομή και χαρακτηριστικά της κλίμακας

Το PSQ-20 αποτελείται από 20 ερωτήματα, τα οποία κατανέμονται ισομερώς στις πέντε διαστάσεις του εργαλείου, με τέσσερα ερωτήματα να αντιστοιχούν σε κάθε διάσταση. Οι διαστάσεις που αξιολογούνται είναι το επίπεδο αμοιβής, οι παροχές, οι αυξήσεις, η δομή του συστήματος αμοιβών και η διοίκηση του συστήματος αμοιβών. Οι συμμετέχοντες απαντούν χρησιμοποιώντας πενταβάθμια κλίμακα τύπου Likert, όπου 1 αντιστοιχεί στο «Πολύ δυσαρεστημένος» και 5 στο «Πολύ ικανοποιημένος». Η συγκεκριμένη δομή επιτρέπει τόσο την αξιολόγηση της συνολικής ικανοποίησης από τις οικονομικές απολαβές όσο και την αναλυτική διερεύνηση κάθε επιμέρους διάστασης.

Ανάλυση και χρήση των δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων του PSQ-20 πραγματοποιείται μέσω του υπολογισμού της συνολικής βαθμολογίας αλλά και των επιμέρους βαθμολογιών για καθεμία από τις πέντε διαστάσεις της κλίμακας. Οι επιμέρους δείκτες επιτρέπουν τη διερεύνηση των διαφορετικών πτυχών της ικανοποίησης από τις αμοιβές, ενώ η συνολική βαθμολογία αποτυπώνει τη συνολική στάση του εργαζομένου απέναντι στο σύστημα αποδοχών. Τα αποτελέσματα μπορούν να αξιοποιηθούν σε ερευνητικά πρωτόκολλα, στη διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού, στην αξιολόγηση μισθολογικών πολιτικών, στον σχεδιασμό προγραμμάτων παροχών και στην ανάπτυξη στρατηγικών ενίσχυσης της εργασιακής ικανοποίησης και της οργανωσιακής δέσμευσης.

Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Σύμφωνα με το διαθέσιμο υλικό, το PSQ-20 παρουσιάζει υψηλά επίπεδα αξιοπιστίας και εγκυρότητας, όπως έχει αποδειχθεί μέσα από ερευνητικές μελέτες. Οι δείκτες εσωτερικής συνέπειας (Cronbach’s α) είναι 0,94 για τη διάσταση του επιπέδου αμοιβής, 0,93 για τις παροχές, 0,84 για τις αυξήσεις και 0,85 για τη δομή και τη διοίκηση του συστήματος αμοιβών. Οι τιμές αυτές υποδηλώνουν πολύ υψηλή αξιοπιστία των επιμέρους διαστάσεων του εργαλείου. Το διαθέσιμο υλικό δεν παρουσιάζει πρόσθετους δείκτες εγκυρότητας ή αποτελέσματα παραγοντικών αναλύσεων.

Βαθμολόγηση και στατιστική αξιολόγηση

Η βαθμολόγηση του PSQ-20 πραγματοποιείται με βάση τις απαντήσεις των συμμετεχόντων στην πενταβάθμια κλίμακα Likert, όπου οι τιμές κυμαίνονται από 1 («Πολύ δυσαρεστημένος») έως 5 («Πολύ ικανοποιημένος»). Η συνολική βαθμολογία προκύπτει από το άθροισμα των απαντήσεων όλων των ερωτήσεων, ενώ μπορούν να υπολογιστούν και επιμέρους βαθμολογίες για κάθε μία από τις πέντε διαστάσεις του εργαλείου. Όσο υψηλότερη είναι η συνολική βαθμολογία, τόσο μεγαλύτερη είναι η ικανοποίηση του εργαζομένου από τις οικονομικές του απολαβές. Το διαθέσιμο υλικό δεν παρέχει συγκεκριμένες τιμές αποκοπής ή κατηγοριοποίηση των συνολικών βαθμολογιών.

Βιβλιογραφία

Heneman III, H. G., & Schwab, D. P. (1985). Pay Satisfaction: Its Multidimensional Nature and Measurement. International Journal of Psychology, 20(1), 129–141.